مهدي يزداني خرم
يعقوب يادعلي نويسنده و داستان سراي نام آشناي ايران چهل روز است که در زندان مرکزي ياسوج به سر مي برد. اين خبر که پنجشنبه گذشته در اختيار اهالي رسانه ها و مطبوعات قرار گرفت در محافل ادبي بازتاب هاي فراواني داشته است. يادعلي در روز 24 اسفندماه سال گذشته با قرار بازداشت موقت به مدت دو ماه به زندان عمومي شهر ياسوج منتقل شده است و تاکنون با وجود تلاش هاي بي وقفه وکيل اش- صالح نيکبخت- و همسرش- اکرم کبيري- تغييري در وضعيت او به وجود نيامده است. يادعلي به اتهام «توهين، افترا و نشر اکاذيب» به واسطه دو کتابش يعني رمان «آداب بي قراري» (1383) و «حالت ها در حياط» (1376) بازداشت شده است. همسر يادعلي در گفت وگو با ايسنا اعلام کرد؛ «چندين بار درخواست وثيقه داديم که موافقت نشد، به دلايلي که مي خواستيم اين موضوع بي سروصدا تمام شود و مشکلي پيش نيايد، مساله را رسانه يي نکرديم و حتي خواستيم با قرار وثيقه در ايام عيد آزاد شود و پرونده را به تهران و استان هاي هم جوار منتقل کنيم، که نشد.»
اکرم کبيري در گفت وگو با اعتماد نيز توضيح داد همسرش بعد از مدتي که براي پاره يي توضيح ها به دادسراي ياسوج رفت و آمد مي کرد در روز 24 اسفند بازداشت شده و به بند عمومي زندان مرکزي ياسوج منتقل شده است. در عين حال عمادالدين باقي رئيس انجمن دفاع از حقوق زندانيان در گفت وگو با اعتماد گفت؛ «ما بلافاصله بعد از بازداشت اين نويسنده اقدام کرديم. اتهام ايشان افترا، توهين و نشر اکاذيب به واسطه بخش هايي از دو کتاب آداب بي قراري و حالت ها در حياط عنوان شده که مستندات آن براي ما اصلاً روشن نيست. در ابتداي امر وکيل قانوني براي ايشان منصوب کرديم که آقاي صالح نيکبخت انتخاب شدند. پس از آن نامه يي را براي آقاي هاشمي شاهرودي فرستاديم که به دست ايشان رسيده است. در ضمن تلاش کرديم اين خبر ابعاد رسانه يي پيدا نکند تا در سکوت و آرامش بتوانيم راهکارهاي مناسبي براي مطلوب تر شدن وضعيت ايشان بيابيم.» عمادالدین باقی با اعلام اينکه بازداشت يادعلي داستان نويس از نظر قانوني هيچ توجيهي ندارد، گفت؛ «اين بازداشت موقت توجيه قانوني ندارد و درباره کتابي است که در بازار موجود است و مي توان در دادگاه به آن پرداخت، در عين حال بعد از مطالعه کتاب ها ديديم که هيچ نکته يي دال بر توهين در آنها ديده نمي شود و در عين حال هنوز و بعد از گذشت چهل روز نفهميديم که قاضي به چه دليلي قرار بازداشت صادر کرده است.»
باقي اضافه کرد شکايت در آغاز توسط يک شخص حقيقي انجام شده که مدعي شده در اين آثار توهين به يک قوميت ايراني ديده مي شود. باقي درخواست هاي اوليه انجمن حمايت از حقوق زندانيان و وکيل اين پرونده را (که اين روزها در سفر به سر مي برد) دو نکته عنوان کرد. او گفت؛ «درخواست داريم که در وهله اول علاوه بر پرونده، خود ايشان هم به حوزه قضايي ديگري منتقل شود زيرا ما به شدت نگران تامين امنيت ايشان هستيم و دوم اينکه قاضي قرار وثيقه صادر کند.» قضيه بازداشت يعقوب يادعلي نويسنده جوان ايراني به اتهام افترا و نشر اکاذيب در باب دو کتابي است که يکي سه سال پيش با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي- آداب بي قراري- به بازار آمده و ديگري يعني مجموعه داستان «حالت ها در حياط» نه سال پيش با مجوز همين وزارتخانه منتشر شده است. يعقوب يادعلي اهل اصفهان (نجف آباد)است و چند سالي است که در مرکز صدا و سيماي ياسوج مشغول به کار است و به گواهي جوايزش، يکي از بهترين کارگردانان اين مرکز به شمار مي رود. او در مقام نويسنده نيز جزء نويسندگان مطرح نسل جديد داستان نويسي ايران بوده و به خاطر دو کتابش يعني «احتمال پرسه و شوخي» و «آداب بي قراري» جوايزي را از آن خود کرده که از آنها مي توان به جايزه بهترين مجموعه داستان از سوي کتاب سال منتقدان و نويسندگان مطبوعات و جوايز بنياد هوشنگ گلشيري و جايزه ادبي يلدا اشاره کرد. لازم به ذکر است که يادعلي نويسنده يي کم حاشيه و دور از محافل ادبي و سياسي بوده و در کارنامه او به هيچ عنوان فعاليت هاي سياسي و موسوم به روشنفکري ديده نمي شود. يادعلي در عين حال در هيچ حزب و جمع سياسي عضويت نداشته و در تمام اين سال ها تنها به واسطه آثار ادبي اش شهرت پيدا کرده است. او تاکنون سه کتاب منتشر کرده است که به ترتيب «حالت ها در حياط» نشر آسا، «احتمال پرسه و شوخي» نشر نيم نگاه و «آداب بي قراري» نشر نيلوفر نام دارند. لازم به ذکر است برخي آثار او چندبار هم تجديدچاپ شده اند.
در عين حال دستگيري يعقوب يادعلي به خاطر داستان هايش ابعاد ديگري نيز پيدا کرده است و به گفته برخي رسانه ها و نزديکان نويسنده، چندي از مقام هاي محلي نيز اصرار بر پيگيري و مجازات اين نويسنده کم حاشيه دارند. اخبار ديگر نيز حکايت از تلاش هاي اشخاص و برخي انجمن هاي وابسته به ادبيات براي انتقال يادعلي از زندان ياسوج به شهري ديگر دارند. عمده اين تلاش ها در راستاي انتقال اين نويسنده به تهران براي تامين امنيت جسمي و رواني اش است. به گفته نيکبخت وکيل يادعلي قرار بازداشت موقت نهايتاً يک ماه است مگر در موارد خاص که شامل اين پرونده نمي شود. در عين حال بايد متذکر شد که بازداشت يعقوب يادعلي و حضور چهل روزه اش در زندان به درخواست وکيل و خانواده اش در سکوت برگزار شد، اما به دليل عوض نشدن شرايط اين نويسنده اين خبر ابعاد رسانه يي پيدا کرده است.
از منبعی دیگر:
به دنبال انتشار اخباری مبنی بر تشدید مجازات یعقوب یادعلی نویسنده رمان «آداب بی قراری»، صالح نیکبخت وکیل وی از ارسال نامه یی به رئیس قوه قضائیه برای تجدیدنظر در مورد این رای خبر داد. وی با استناد به ماده ۱۸ اصلاحیه، این تجدیدنظر را برای رئیس قوه قضائیه می نویسد. وکیل یعقوب یادعلی در توضیح این نکته به اعتماد گفت؛ «این درخواست تجدیدنظر باید توسط هیاتی در استان کهکیلویه و بویراحمد مطرح شود، اما از آنجا که امیدواری به پذیرش آن در استان مربوطه وجود ندارد، بدون دستور شخص رئیس محترم قوه قضائیه، امیدواری چندانی به پذیرش تجدیدنظر نیست.»
تشدید محکومیت این نویسنده از سه ماه حبس تعزیری، ۹ ماه حبس تعلیقی و نگارش چهار یادداشت برای چهره های فرهنگی استان کهکیلویه و بویراحمد در حکم دادگاه تجدیدنظر به یک سال حبس تعزیری افزایش یافت.
صالح نیکبخت در این مورد به خبرنگار ما گفت؛ «حکم صادره از دادگاه تجدیدنظر را دریافت کردم ولی متوجه شدم این دادگاه برخلاف روال قانونی باید فقط در مورد انطباق حکم با موازین قانونی و رعایت تشریفات آیین دادرسی اظهارنظر کند و حق تشدید مجازات را ندارد.» جلسه دادرسی یعقوب یادعلی سال گذشته با اتهام توهین، افترا و نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی برگزار شد. او بنا به مطالبی که در رمانش تحت عنوان «آداب بی قراری» نوشته و قبل از انتشار از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دریافت کرده بود، به موارد بالا متهم شد. یادعلی که نجف آبادی الاصل است، متهم شده بود که در رمان «آداب بی قراری» به مردم این استان توهین کرده است. شاکی به جمله یی از این کتاب اشاره می کند که طی آن یادعلی نوشته است؛ «تکنسین برق هستم، زنم را کتک می زنم و به اجداد غارتگرم فخر می کنم و روی مبل نمی نشینم، از شطرنج خوشم نمی آید و عاشق شکارم.» و از آن نتیجه گرفته بود که نویسنده مردم شریف این استان را مورد توهین قرار داده است. توضیحات یادعلی نیز در مورد تخیلی بودن رمان کارگر نیست و دادگاه او را به سه ماه حبس تعزیری و ۹ ماه حبس تعلیقی محکوم کرد به علاوه آنکه یادعلی می بایست چهار یادداشت در مورد شخصیت های فرهنگی استان کهکیلویه و بویراحمد بنویسد و آنها را در یکی از نشریات محلی به فاصله شش ماه منتشر کند. محکومیت یادعلی به سبب نگارش رمانی که خود شخصیت های آن را تخیلی می داند و ارجاع به هیچ واقعیت خارجی یی ندارد، سبب تعجب بسیاری از شخصیت های فرهنگی شد. صالح نیکبخت این مساله را با هیچ کدام از مقررات قانون اساسی و قوانین عادی منطبق نمی داند. اتفاقات رمان «آداب بی قراری» که به مدت کمی پس از انتشار به چاپ دوم رسید و برنده جایزه هوشنگ گلشیری هم هست، سبب شد تا برای نخستین بار در تاریخ ادبی ایران، نویسنده یی برای نگارش داستانی خیالی به زندان برود. یادعلی پیش از این نیز با مجموعه «احتمال پرسه و شوخی» جایزه انجمن منتقدان و نویسندگان مطبوعات را از آن خود کرده بود.
.
شهر بی قصه و قصه گوی در بند
به قلم رضا سیدی پور(با تلخیص)
هر چه بیشتر با خودم کلنجار می روم ، به مغزم فشار می آورم ، راه می روم و بلند بلند فکر می کنم ، بیشتر به کمدی بودن این تراژدی می رسم . نویسنده ای در قرن بیست و یکم ، به خاطر شخصیت های داستان هایش ، نزدیک به دو ماه در زندان باشد و با او همچون جانیان عالم واقع رفتار شود و حتی بدتر !
حال ما را چه شده است که اینگونه قصه گوی محجوب شهرمان را به بند کشیدیم به جرم متل گفتن .
یعقوب است دیگر ، یعقوب یادعلی ، حداقل اگر کتابهایش را نخوانده ایم ، به مدد جعبه جادویی ، کارش را که دیدیم ، که خدا می داند اگر نه او بود ، شبکه دنا دیدن نداشت .
کاری نکنیم که فردا بگویند مگر این مردمان از شهر بدون قصه آمده اند ، که تاب و تحمل شنیدن داستان را نداشتند و قصه گو را به جای آنکه در صدر مجلس گذارند ، در بند کرده و به محبس فرستاده اند .
سردبیر : واقعا چه طنز تلخی در زندگی امروز ما جاریست . وزارت ارشاد دولت قبلی مجوز می دهد و با عوض شدن دولت قوه قضاییه مجازات می کند . از تهی سرشار جویبار لحظه ها جاریست …
والله چیزی به عنوان پانوشت ندارم اما چرا کسایی مثل کیومرث پوراحمد ویادعلی ومعین و....باید در خبرگزاریها اصفهانی و....نامیده بشوند؟؟؟؟؟؟؟؟